Zabawy z 3-latkiem w domu na deszczowe popołudnie

W co bawi się trzylatek?

Trzylatek udaje, przyjmuje proste reguły i dużo się rusza, ale przy jednej zabawie zostaje krótko. Jego uwaga jest nietrwała, dlatego zabawy w tym wieku mają być dynamiczne i niezbyt długie.

Od dwulatka trzylatka odróżniają trzy rzeczy: zabawa w role (sklep, przychodnia, mechanik), proste gry z regułami i rozmowa w trakcie zabawy. Dziecko mówi już zdaniami i negocjuje, kto jest lekarzem, a kto pacjentem. W wieku przedszkolnym zabawa dostaje fabułę, więc zabawy z 3 latkiem w domu mogą być bardziej złożone niż z dwulatkiem.

Jakie zabawy z 3-latkiem sprawdzają się w domu?

Zabawy z 3-latkiem w domu dzielą się na cztery rodzaje: ruchowe, w role, sensoryczne i przy stole. Różni je nie tyle to, co ćwiczą, ile to, ile kosztują w przygotowaniu i w sprzątaniu. Zanim wyciągnę mąkę, sprawdzam, czy mam siłę na sprzątanie po niej.

Zabawy ruchowe na małej przestrzeni

Ruch idzie na początek deszczowego dnia, bo bez spaceru energia nie znika, tylko odkłada się na wieczór. WHO zaleca dzieciom w wieku 3-4 lat co najmniej 180 minut aktywności fizycznej dziennie, rozłożonych na cały dzień. W mieszkaniu da się to zrobić, jeśli ruch jest zabawą, a nie ćwiczeniem. Tor przeszkód i spontaniczny taniec rozwijają motorykę dużą, czyli ruchy całego ciała: bieganie, skakanie, wspinanie.

• Tor przeszkód z poduszek i krzeseł: przejść górą, przeskoczyć, okrążyć.
• Taniec z „zamrażaniem”: muzyka gra, dziecko tańczy, na stop zamiera w bezruchu.
• Czołganie się pod stołem jako tunelem.

Zabawy w role i teatrzyk

Zabawy „na niby” to najmocniejszy atrybut tego wieku. Bazę z koców zbudujesz z dwóch krzeseł lub foteli jako podpór, koca albo prześcieradła jako dachu, poduszek w środku i latarki dla klimatu.

• Przychodnia, w której pacjentami są lalki i pluszaki; wystarczą zabawki, które dziecko już ma.
• Teatrzyk z pacynek zrobionych ze skarpetek, który ćwiczy mowę, wyobraźnię i zachowania społeczne.
• Domowe kino z biletami narysowanymi przez dziecko, poduszkami i kocami.
• List do dziadków ozdobiony naklejkami i rysunkami.

Domowy seans mieści się w dniu, bo większość trzylatków wysiedzi bajkę od początku do końca. Te same wytyczne mówią jednak o najwyżej godzinie siedzącego czasu przed ekranem dziennie, a mniej jest lepiej. Wlicza się do niej każda bajka z całego dnia, także wieczorna.

Zabawy sensoryczne dla 3-latka

Trzylatek może już mieszać, odmierzać i nazywać to, co czuje pod palcami, więc zabawy sensoryczne przestają być wyłącznie macaniem. To też najbrudniejszy rodzaj zabaw, dlatego stół przykryj ceratą, zanim cokolwiek wyciągniesz z szafki. Zabawy sensoryczne dla 3 latka na deszczowy dzień to na przykład:

• woda w łazience, przelewanie do kubeczków,
• malowanie na mleku,
• ciastolina albo piasek kinetyczny na ceracie (piasek, także ten domowy z mąki, daje dużo bałaganu).

Do ciastoliny i malowania na mleku wystarczą produkty z kuchni: mąka, woda i mleko. Pełną listę pomysłów, także dla młodszych dzieci, znajdziesz w tekście o zabawach sensorycznych z domowych rzeczy.

Zabawy przy stole: logiczne i manualne

Gdy energia spada, przychodzi czas na ciche zabawy:

• „Co tu nie pasuje”: dziecko szuka na obrazku lub wśród zabawek rzeczy, która nie pasuje do reszty. Ćwiczy spostrzegawczość.
• Dopasowywanie kształtów.
• Nawlekanie dużego makaronu na sznurek, wyłącznie przy dorosłym. Ćwiczy motorykę małą, czyli precyzję palców.
• Wydzieranka z kolorowego papieru.
• Głuchy telefon, który nie wymaga żadnego przygotowania.

Jak ułożyć deszczowe popołudnie z trzylatkiem?

Zacznij od ruchu, bałagan zaplanuj tuż przed kąpielą, a skończ czymś cichym:

1. Ruch: tor przeszkód albo taniec, żeby dziecko wyładowało energię.
2. Zabawa w role: baza z koców, przychodnia lub teatrzyk.
3. Stół: „co tu nie pasuje”, wydzieranka, nawlekanie makaronu przy tobie.
4. Wyciszenie po aktywnym popołudniu: książeczki i audiobooki.

Zabawy układaj krótkimi blokami, bez sztywnego czasu. Gdy dziecko traci zainteresowanie, zmień zabawę, nie dociskaj. Zabawy z wodą i farbą zostawiam na koniec dnia przed kąpielą, bo wtedy sprzątanie i mycie robią się raz.

Na co uważać przy zabawach z 3-latkiem w domu?

Cztery rzeczy w tych zabawach wymagają uwagi dorosłego:

• Balony: dziecko ich nie nadmuchuje, a zabawa trwa pod nadzorem. Dyrektywa 2009/48/WE o bezpieczeństwie zabawek wymaga przy balonach lateksowych ostrzeżenia, że dzieci poniżej 8 lat mogą się udławić nienadmuchanym lub pękniętym balonem.
• Drobne elementy: zabawki z drobnymi częściami mają oznaczenie „nieodpowiednie dla dzieci poniżej 36 miesięcy”. W domu do 3 lat nie dawaj niczego, co można połknąć, a makaron na sznurek tylko przy sobie. Opisaliśmy przy pracach plastycznych, jak sprawdzić, czy element jest za mały.
• Woda w łazience: zawsze przy dorosłym.
• Latarka w bazie: klapka baterii ma być zamknięta.

Jak skończyć zabawę bez awantury?

Uprzedź wcześniej, że zabawa zaraz się skończy, daj wybór (co sprzątamy najpierw: klocki czy pluszaki) i zrób ze sprzątania ostatni etap zabawy. Przejście od zabawy do kolacji albo kąpieli to typowy moment buntu trzylatka. Dlaczego tak reaguje i jak dawać wybór, wyjaśniamy w tekście o buncie trzylatka.

Co robić w domu, gdy jest też starszy brat albo siostra (5-latek)?

Wybieraj zabawy z rolami do podziału: starszy jest reżyserem teatrzyku, budowniczym bazy albo prowadzącym tor przeszkód, a młodszy aktorem i uczestnikiem. Głuchy telefon i proste gry z regułami działają w obu grupach wiekowych.

Czy 3-latek może bawić się sam?

Tak, krótko i w zasięgu twojego wzroku, o ile to zabawy bez wody i drobnych elementów: klocki, pluszaki, książeczki. Gdy gotujesz albo pracujesz, możesz też zaangażować dziecko obok siebie, na przykład do mycia warzyw albo przesypywania.