Zabawy na dworze dla przedszkolaków o każdej porze roku

Wiosna: szukanie i sadzenie

Wiosną najlepiej działają zabawy, w których dziecko czegoś szuka albo coś hoduje, bo podwórko i park zmieniają się z tygodnia na tydzień.

Poszukiwanie skarbu, chowany i ciepło-zimno

Ukryty przedmiot dziecko znajduje według wskazówek, które podaje dorosły, na przykład „idź w stronę drzewa”, „omiń je”. Przyda się drzewo albo krzak. Dziecku, które jeszcze nie czyta, narysuj mapkę z kilku obrazków zamiast tekstu. Skarbem może być cokolwiek, byle nie trzeba było kupować zestawu „pirackiego”: pudełko z kamykami sprawdza się tak samo.

W chowanego mogą bawić się dzieci w każdym wieku. Młodsze dziecko chowa się razem z rodzicem, a grać można na podwórku, w lesie i w parku. Ciepło-zimno ma jedną zasadę: dorosły chowa przedmiot, a dziecko szuka go, słysząc „ciepło”, gdy się zbliża, i „zimno”, gdy się oddala.

Sadzenie na grządce albo w doniczce

Na grządce albo w doniczce dziecko sadzi kwiaty, warzywa lub zioła i patrzy, jak rosną. Sadzenie uczy odpowiedzialności i cierpliwości, bo roślinę trzeba podlewać i poczekać. Obserwowanie wzrostu daje dziecku satysfakcję.

Na spokojniejszą chwilę obok sadzenia nadają się bańki mydlane. Puszcza się je przez obręcze i słomki, więc poza płynem nie trzeba nic kupować, a mieszadełka da się zrobić z drucików.

Lato: woda i cień

Latem wygrywa woda, a w najgorętszych godzinach lepiej wybrać spokojną zabawę w cieniu.

Przelewanie wody i kamyki w misce

Do przelewania wody wystarczą kubki, miski i butelki. Z miską i kamykami zrobisz zawody w celności: dziecko rzuca kamyki do miski z odległości na przykład trzech kroków i przy okazji obserwuje wodę. Kończy się przebieraniem w suche ubranie, więc zabawę zaplanuj na trawie, nie na tarasie.

Rzut do chusty

Z chusty układa się kosz, do którego dziecko rzuca piłeczką lub woreczkiem, a po każdym rzucie odchodzi o krok dalej. Wariant basenowy: piłka wpada w pływające obręcze w dmuchanym basenie. Dzieci w basenie trzeba mieć na oku cały czas.

Kreda na chodniku, chmury i namiot z prześcieradła

Na chodniku wystarczy sama kreda: dziecko rysuje duże obrazki, ścieżki i szlaczki. Na kocu w cieniu dziecko szuka w chmurach znajomych kształtów. Namiot z prześcieradła rozwieszonego między krzesłami albo gałęziami zamienia się w bazę do czytania i zabawy w kemping.

Jesień: wiatr, kałuże i grabki

Jesienią pomysłów dostarcza sama pogoda, więc wystarcza ubranie przeciwdeszczowe. Kalosze i spodnie przeciwdeszczowe to jedyny sprzęt, który broni się ceną; gadżety „rozwijające” mogą zostać w sklepie.

Latawiec i detektywi na tropie

Latawiec potrzebuje otwartego terenu, bo między drzewami się nie wzniesie. Można go kupić albo zrobić razem z dzieckiem, a sklejanie to połowa zabawy.

Na spacer przydaje się też zabawa w detektywa. Na kartce wypisz kilka pozycji: coś czerwonego, coś kolczastego, coś miękkiego. Dziecko szuka ich według listy, a znaleziska wracają do domu w kieszeni. Z kasztanów i liści zrobicie później prace z kasztanów i szyszek.

Skoki w kałuże i deszczowy spacer

W kaloszach dziecko skacze po kałużach i patrzy, jak woda rozchodzi się kręgami. Spacer w deszczu nie wymaga celu, wystarczy trasa z kilkoma kałużami. Po powrocie czeka pralka, ale to cena jednej wyprawy.

Grabienie liści

Z małymi grabkami dziecko pomaga przy liściach albo bawi się obok, pod okiem rodzica. Pielenie i grabienie mogą być okazją do zabawy, więc robotę w ogrodzie połączysz z czasem z dzieckiem. Kupka liści jest przy okazji gotową zabawką.

Zima: śnieg i tropy

Gdy jest śnieg, zabawa organizuje się sama, a bez śniegu wracają szukanie i ruch krótszymi porcjami.

Śnieżki, sanki i budowla ze śniegu

Zimą sprawdzają się śnieżki, sanki i niska budowla ze śniegu. Przedszkolakowi dobierz skalę: zamiast igloo mała ścianka lub bałwan, zamiast długiego zjazdu krótka górka. Weź sanki i rękawiczki na zmianę, bo mokre dłonie kończą zabawę szybciej niż zimno.

Tropy na śniegu i zima bez śniegu

Dziecko idzie po śladach na świeżym śniegu i zgaduje, kto którędy przeszedł. Dorosły może wcześniej zrobić okrężną trasę i ukryć na jej końcu niespodziankę. Zabawa nie wymaga sprzętu. Gdy śniegu nie ma, wracają skarb i detektywi z wcześniejszych sekcji, a przerwę na ciepły napój zrobicie w domu.

Ściąga: rekwizyt i sprzątanie

Wybieram po tym, ile sprzątania zostanie, więc gdy brakuje siły na pralkę, sięgam po zabawy z kolumny „nic”.

A co z berkiem, klasami i torem przeszkód?

Te klasyki działają w każdej porze roku, a zasady opisuje tekst o zabawach ruchowych na podwórku. Berek, klasy, tor przeszkód, kręgle i skakanka wypełnią dni, w których żaden z pomysłów powyżej nie pasuje do pogody.

W co się bawić, gdy jest tylko jedno dziecko?

Wybieraj zabawy bez drużyn, w których drugim graczem jest rodzic albo nikt. „Sam” oznacza tu samodzielną zabawę przy dorosłym w pobliżu, nie bez opieki. Bez towarzystwa zostają:

• kreda na chodniku,
• piłka,
• skoki w kałuże,
• zabawa w detektywa,
• latawiec.

Czy młodsze rodzeństwo też się załapie?

Tak, większość zabaw da się uprościć, a młodsze dziecko bawi się z pomocą dorosłego. Chowany z rodzicem wystarczy najmłodszym, a pomysły dla takiego wieku opisuje tekst o zabawach z rocznym dzieckiem.

Czego uczą zabawy na świeżym powietrzu?

Cele takich zabaw to cztery obszary, a na placu zabaw dochodzi do nich kontakt z innymi dziećmi:

• ruch i koordynacja, w tym orientacja przestrzenna i sprawność manualna,
• współpraca przy wspólnych zabawach,
• wyobraźnia i słownictwo,
• zmysły, które ćwiczą zabawy sensoryczne na spacerze.

Co zabrać i na co uważać?

Zabierz ubranie do pobrudzenia i zmianę oraz wodę do picia.

• W południe, gdy słońce świeci najmocniej, przenieś zabawę w cień i posmaruj dziecko kosmetykiem z filtrem.
• Przy dmuchanym basenie i innej wodzie dorosły jest w zasięgu ręki.
• W ogrodzie sprawdź, czy w pobliżu nie ma nieogrodzonego zbiornika wodnego, bo to zagrożenie.
• Jeśli po zabawie coś niepokoi, na przykład po przegrzaniu, wychłodzeniu albo ukąszeniu, skontaktuj się z pediatrą.